53ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2-11 Νοεμβρίου 2012

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ:  Ο ΠΥΡΓΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΦΟΡΙΟΥ
Ένα 55λεπτο ντοκιμαντέρ του Αργυρίου Γ. Δαγκίλα, για τον "Πύργο του Προσφορίου" (Ουρανουπόλεως Χαλκιδικής).  

ΑΝΟΙΧΤΟΙ ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ

Ο ανεξάρτητος κινηματογράφος αναδεικνύεται ως ο πιο δυνατός παλμογράφος της σημερινής εποχής, μέσα από τις ταινίες της ενότητας «Ανοιχτοί Ορίζοντες» του 53ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Το τμήμα επανέρχεται σταθερά προσανατολισμένο στην αφρόκρεμα της ανεξάρτητης κινηματογραφικής σκηνής, με ταινίες που εστιάζουν στους καιρούς μας, καταγράφοντας τη σύγχρονη πραγματικότητα στην πιο ακατέργαστη και αυθεντική μορφή της.

Φέτος, στους «Ανοιχτούς Ορίζοντες» - τμήμα το οποίο χρηματοδοτείται ανάμεσα σε άλλες δράσεις του 53ου ΦΚΘ, από την Ευρωπαϊκή Ένωση - Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, στο πλαίσιο του ΠΕΠ Κεντρικής Μακεδονίας 2007-2013 - θα προβληθούν μεταξύ άλλων οι νέες ταινίες καταξιωμένων δημιουργών όπως οι Κώστας Γαβράς, Αμπάς Κιαροστάμι, Σεργκέι Λοζνίτσα και Ούλριχ Ζάιντλ, καθώς και οι καινούριες δημιουργίες των Σίον Σόνο, Αντρές Γουντ και Πάμπλο Λαραΐν. Στις ταινίες της ενότητας, περιλαμβάνονται και εννέα φιλμ που έχουν υποβληθεί ως επίσημες προτάσεις των χωρών τους για τα επερχόμενα Όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας.

Πιο συγκεκριμένα, οι Ειδικές Προβολές της ενότητας «Ανοιχτοί Ορίζοντες» φιλοξενούν την κινηματογραφική επιστροφή διακεκριμένων δημιουργών. Βασισμένο στο ομώνυμο βιβλίο του Στεφάν Οσμόντ, το εξαιρετικά επίκαιρο θρίλερ (...) του Κώστα Γαβρά, συμπυκνώνει αιχμηρά όλο το σκεπτικισμό και την αμφισβήτηση που περιβάλλει το σύγχρονο διεθνές οικονομικό σύστημα, για το οποίο ο σκηνοθέτης σημειώνει χαρακτηριστικά: «Σήμερα είμαστε όλοι όμηροι αυτής της παγκόσμιας μάστιγας». Πολεμικό κλίμα επικρατεί και στην ταινία  (...) του πολυβραβευμένου ουκρανού κινηματογραφιστή Σεργκέι Λοζνίτσα (βραβείο (...) στο φεστιβάλ Καννών). Με φόντο τη γερμανική εισβολή στη Λευκορωσία του 1942, ο δημιουργός πραγματοποιεί μια ήπιων τόνων, άκρως διεισδυτική μελέτη για την ηθική εν καιρώ πολέμου, με ήρωα έναν άντρα που κατηγορείται άδικα για προδοσία.

Από την άλλη, με το γνώριμο, ακραίο στυλ του, ο προκλητικός αυστριακός Ούλριχ Ζάιντλ φιλοτεχνεί τα δύο πρώτα μέρη της τριλογίας του παραδείσου. Στο (...) εστιάζει στον ερωτικό τουρισμό με επίκεντρο ευρωπαίες γυναίκες μέσης ηλικίας που αναζητούν συντροφιά σε νεαρούς κενυάτες, ενώ στο (...) (ειδικό βραβείο επιτροπής στο φεστιβάλ Βενετίας) καυτηριάζει το θρησκευτικό φανατισμό μιας γυναίκας με σαρκική αφοσίωση στο Θεό. Τα ανθρώπινα πάθη πρωταγωνιστούν και στη νέα ταινία του Αμπάς Κιαροστάμι. Ο ιρανός δημιουργός στο φιλμ (...), γυρισμένο εξ ολοκλήρου στην Ιαπωνία, καταθέτει μια κομψή μελέτη χαρακτήρων εστιάζοντας στη σχέση μιας νεαρής φοιτήτριας - συνοδού κυριών με έναν ηλικιωμένο ακαδημαϊκό.

Η Ιστορία, υπαρκτά πρόσωπα αλλά και αληθινά περιστατικά, εμπνέουν ορισμένες από τις πιο αξιόλογες φωνές του ανεξάρτητου σινεμά. Ο Αντρές Γουντ στο (...) σκιαγραφεί με ευαισθησία και ζωντάνια τη συναρπαστική προσωπικότητα της διάσημης χιλιανής καλλιτέχνιδας Βιολέτα Πάρα. Επίσης με άρωμα Λατινικής Αμερικής, η ταινία No του Πάμπλο Λαραΐν. ολοκληρώνει την τριλογία του σκηνοθέτη για τη δικτατορία στη Χιλή. Πρωταγωνιστής, ένας νεαρός διαφημιστής ο οποίος αναλαμβάνει μια καμπάνια ενάντια στο καθεστώς Πινοσέτ, με αφορμή το δημοψήφισμα του 1988. Η δοκιμασία ενός άλλου λαού, αυτού της Ιαπωνίας, έπειτα από την τραγωδία που έπληξε τη χώρα το Μάρτιο του 2011, καταγράφεται μυθοπλαστικά στην ταινία (...) του Σίον Σόνο. Ο ιδιοσυγκρασιακός δημιουργός, ο οποίος πραγματοποίησε μέρος των γυρισμάτων στην πληγείσα Φουκουσίμα, τοποθετεί τη δράση το έτος 20ΧΧ στην φανταστική πόλη Ναγκασίμα, εστιάζοντας σε τρία ζευγάρια που προσπαθούν να επιβιώσουν μετά την πυρηνική καταστροφή. Με τη σειρά του, ο ελληνικής καταγωγής βρετανός σκηνοθέτης Πίτερ Στρίκλαντ –γνωστός από το βραβευμένο (...)- επιστρέφει με το ατμοσφαιρικό (...), όπου αποτίνει ένα φόρο τιμής στο είδος του giallo, τα ιταλικά φιλμ τρόμου της δεκαετίας του ’70.

Νέοι από κάθε γωνιά του κόσμου αγωνίζονται ενάντια στην απώλεια, τη μετανάστευση, τη βαρβαρότητα και τη βία, βγαίνοντας νικητές με το δικό τους τρόπο, σε ταινίες που διαθέτουν αφηγηματική τόλμη και πρωτοποριακή κινηματογραφική ματιά. Χαρακτηριστικά παραδείγματα, μεταξύ άλλων, οι ταινίες Kid της Φιν Τροχ, (...) του Χουσεΐν Ταμπάκ, War Witch του Κιμ Νουέν και (...) του Μισέλ Φράνκο. Τα ένοχα μυστικά που κρύβει καλά κάθε οικογένεια στους κόλπους της, η επιστροφή στην οικογενειακή εστία, καθώς και οι συναισθηματικά εύθραυστες σχέσεις γονιών - παιδιών, απασχολούν έντονα τους δημιουργούς των «Ανοιχτών Οριζόντων». Ταινίες, μεταξύ άλλων, όπως οι (...) του Τόνι Κράβιτς, (...) του Σεμπάστιαν Μάιζε, (...) του Γκονσάλο Τομπάλ και (...) του Ραφαέλ Ουεγιέ (βραβείο οικουμενικής επιτροπής και καλύτερης σκηνοθεσίας στο φεστιβάλ Κάρλοβι Βάρι), καθρεφτίζουν με νατουραλισμό και ειλικρίνεια ό,τι ενώνει και ό,τι χωρίζει τα μέλη μιας οικογένειας.

Οι ερωτικές σχέσεις σε καιρό κρίσης – ηθικής και κοινωνικής – αποτελούν επίσης θεματικό άξονα αρκετών ταινιών του τμήματος. Ήθη και παραδόσεις μέσα από τη σχέση των δυο φύλων θίγονται στην ταινία (...) του Ατίκ Ραχίμι, ενώ η θρησκεία και ειδικότερα τα εβραϊκά πιστεύω ορίζουν τη μοίρα μιας νεαρής κοπέλας στην ταινία (...) της Ράμα Μπερστάιν. Παράλληλα ζητήματα σεξουαλικότητας και απαγορευμένες ερωτικές ιστορίες επανεξετάζονται με κριτική διάθεση σε φιλμ όπως, μεταξύ άλλων, τα In a Bedroom του Τόμας Βασιλέφσκι, (...) του Φλόριαν Φλίκερ και (...) του Κίριλ Σερέμπρενικοφ, που συνθέτουν το πορτρέτο του σύγχρονου ερωτισμού μέσα από μινιμαλιστικά δράματα τα οποία μιλούν κατευθείαν στην καρδιά του θεατή.

Η ενότητα «Ανοιχτοί Ορίζοντες» χρηματοδοτείται, μεταξύ άλλων δράσεων του 53ου ΦΚΘ, από την Ευρωπαϊκή Ένωση - Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, στο πλαίσιο του ΠΕΠ Κεντρικής Μακεδονίας 2007-2013.

53ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2-11 Νοεμβρίου 2012

ΜΑΤΙΕΣ ΣΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ - ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΡΙΣΤΙΑΝ ΜΟΥΝΤΖΙΟΥ

Το διαρκώς μεταβαλλόμενο κοινωνικό τοπίο της βαλκανικής χερσονήσου καταγράφεται με ειλικρίνεια και τόλμη στις ταινίες που απαρτίζουν το τμήμα Ματιές στα Βαλκάνια του 53ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Κεντρική θέση στο φετινό πρόγραμμα έχει το αφιέρωμα σ’ έναν απ’ τους σημαντικότερους εκπροσώπους του σύγχρονου ρουμάνικου κινηματογράφου, το σκηνοθέτη Κριστιάν Μουντζίου, ο οποίος θα δώσει το παρών στη διοργάνωση για να παρουσιάσει τις ταινίες του, ανάμεσά τους και την πιο πρόσφατη δουλειά του με τίτλο (...), η οποία απέσπασε βραβείο σεναρίου και γυναικείας ερμηνείας (εξ’ ημισείας για τις δυο πρωταγωνίστριές του), στο τελευταίο Φεστιβάλ Καννών. Το βαλκανικό πανόραμα παρουσιάζει τις πολυαναμενόμενες ταινίες καταξιωμένων σκηνοθετών όπως ο Γκόραν Πασκάλιεβιτς, ο οποίος επιστρέφει κινηματογραφικά με το (...), ο Ζεκί Ντεμιρκουμπούζ ο οποίος μεταφέρει ελεύθερα το «Υπόγειο» του Ντοστογιέφσκι στο (...), καθώς και η Αϊντα Μπέγκιτς με το (...). Μάλιστα οι ταινίες (...) (Σερβία)(...) (Ρουμανία) και (...) (Βοσνία – Ερζεγοβίνη) αποτελούν τις επίσημες υποψηφιότητες των χωρών παραγωγής τους για το Όσκαρ Ξενόγλωσσης Ταινίας.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΡΙΣΤΙΑΝ ΜΟΥΝΤΖΙΟΥ

Προσθήκη λεζάντας

Στο 53ο ΦΚΘ, το κοινό θα έχει την ευκαιρία να παρακολουθήσει το σύνολο του έργου του Κριστιάν Μουντζίου, σε ένα πλήρες αφιέρωμα που ξεκινά από τις μικρού μήκους ταινίες του και ολοκληρώνεται με την τελευταία του δημιουργία (...). Το αφιέρωμα - στο οποίο θα προβληθούν συνολικά 6 μικρού μήκους ταινίες και 4 μεγάλου μήκους - συνοδεύεται και από ειδική έκδοση την οποία επιμελήθηκε ο υπεύθυνος του τμήματος Δημήτρης Κερκινός.

Ο βραβευμένος με Χρυσό Φοίνικα το 2007 για το έργο 4 μήνες, 3 εβδομάδες και 2 ημέρες, σκηνοθέτης, διεισδύει με ευφυή ρεαλιστικό τρόπο και απλότητα που καθηλώνει στις κοινωνικές δομές της χώρας του, σχολιάζοντας διακριτικά, ωστόσο καίρια τις προκαταλήψεις, τις αγκιστρώσεις του παρελθόντος και την πολιτική κατάσταση.

Σε αντίθεση με τη μινιμαλιστική ρεαλιστική προσέγγιση που διατρέχει τις σημαντικότερες τελευταίες στιγμές της φιλμογραφίας του, ο Μουντζίου πειραματίστηκε στην αρχή της κινηματογραφικής του πορείας, με διαφορετικά υφολογικά μέσα. Οι μικρού μήκους ταινίες του ξεχωρίζουν για την ιδιαίτερη αίσθηση του χιούμορ, το σουρεαλισμό και την σύγχυση των ορίων φαντασίας και πραγματικότητας. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι τα έργα του, (...) (1998), ένα απρόσμενο παιχνίδι φανταστικού – πραγματικού, με φόντο τις λατινοαμερικανικές σαπουνόπερες, Η Χορωδία των Πυροσβεστών (2000), που καταγράφει τις ανθρώπινες αδυναμίες και (...) (2000), η σχέση ενός παθητικού θεατή με έναν τηλεοπτικό παρουσιαστή που ζωντανεύει και τον καθοδηγεί.

Η Δύση (2002), ντεμπούτο μεγάλου μήκους του Μουντζίου, είναι μια σπονδυλωτή πικρή κομεντί, η οποία αποτυπώνει τα αδιέξοδα των νέων που επιθυμούν να απαγκιστρωθούν από τα τραύματα του παρελθόντος και να εγκατασταθούν στη Δύση. Το 2007, ο Μουντζίου επανέρχεται με μια ταινία – σταθμό στη διαδρομή του. Το 4 μήνες, 3 εβδομάδες και 2 ημέρες που του χάρισε το μεγάλο βραβείο του Φεστιβάλ των Κανών, σκιαγραφεί με ωμό ρεαλισμό την παραβίαση των ανθρώπινων δικαιωμάτων στη Ρουμανία επί καθεστώτος Τσαουσέσκου, με αφορμή μια ιστορία έκτρωσης σε μια περίοδο κατά την οποία οι αμβλώσεις στη χώρα είχαν κριθεί παράνομες. Δυνατό ρεαλιστικό δράμα και ταυτόχρονα ένας ύμνος στη αλληλεγγύη και τις ανθρώπινες αξίες, που συνέβαλλε σημαντικά στην άνθιση του νέου ρουμανικού σινεμά. Το 2009, η σπονδυλωτή ταινία (...) (έξι επεισόδια από πέντε σκηνοθέτες, ανάμεσά τους και ο Κριστιάν Μουντζίου), ζωντανεύει αστικούς θρύλους της κομμουνιστικής Ρουμανίας, με ιδιαίτερο χιούμορ, αλλά και ευαισθησία.

Στο πλαίσιο του αφιερώματος θα προβληθεί και η πιο πρόσφατη δημιουργία του ρουμάνου κινηματογραφιστή, (...) (2012), η οποία εμπνέεται από την αληθινή ιστορία ενός εξορκισμού σε ένα μοναστήρι έξω απ’ το Βουκουρέστι και τις τραγικές συνέπειές του. Δυο φίλες, συναντιούνται ξανά ύστερα από έναν σύντομο αποχωρισμό: Η Βοϊκίτσα επιστρέφει από τη Γερμανία για να βρει την Αλίνα, με την οποία μεγάλωσαν μαζί σε ορφανοτροφείο. Μόνο που η Αλίνα, έχει καταφύγει σε μοναστήρι κι έχει αρνηθεί τα εγκόσμια. Με αφορμή μια δυνατή γυναικεία φιλία, ο Μουντζίου χτίζει μεθοδικά ένα δράμα που καθώς κορυφώνεται, αναμοχλεύει σχέσεις εκκλησίας – κοσμικής ζωής, αλλά και τους φόβους και τις αντιθέσεις μιας κοινωνίας σε μεταβατικό στάδιο.

ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Οι βαλκάνιοι δημιουργοί προσεγγίζουν τα ανθρωποκεντρικά θέματά τους με ευαισθησία και ρεαλιστική γραφή, μέσα απ’ το πρίσμα μιας πολύπλοκης πραγματικότητας, στην οποία ο άνθρωπος διεκδικεί την ελευθερία να εκφραστεί, να εξελιχθεί, να υπάρξει.

Ο σέρβος σκηνοθέτης Γκόραν Πασκάλιεβιτς, απ’ τους σημαντικότερους βαλκάνιους δημιουργούς της δεύτερης μεταπολεμικής γενιάς, εγείρει ερωτήματα που σχετίζονται με την έννοια της ταυτότητας και της γνώσης του εαυτού μας, στη νέα του ταινία (...), ένα συγκινητικό δράμα με ήρωα έναν ηλικιωμένο καθηγητή μουσικής. Σε ένα επίπονο ταξίδι αυτογνωσίας, ακολουθεί τον χαρακτήρα του ο Ζεκί Ντεμιρκουμπούζ, στην ταινία του (...). Όπως και στη μέχρι σήμερα φιλμογραφία του, έτσι και στο Inside, ο τούρκος σκηνοθέτης εμπνέεται από τον Ντοστογιέφσκι και μεταφέρει το «Υπόγειο» στη σημερινή Άγκυρα, με εξαιρετική χρήση των κινηματογραφικών μέσων.

Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει ο τρόπος με τον οποίο δυο γυναίκες δημιουργοί, παρουσιάζουν τα μεταπολεμικά τραύματα στο Σαράγεβο και τη Σερβία, όπως αυτά έχουν εντυπωθεί στη νεότερη γενιά. Η Άιντα Μπέγκιτς, στο (...), σκιαγραφεί μια κοινωνία που δυσκολεύεται να βρει τις ισορροπίες της, μέσα απ’ τον αγώνα δύο ορφανών εφήβων στο σημερινό Σαράγιεβο. Στο Βελιγράδι από την άλλη πλευρά, η Μάγια Μίλος καταγράφει στο (...), μια γενιά που ξοδεύει το χρόνο της σε αποστασιοποιημένες ερωτικές συνευρέσεις και εκφράσεις βίας και βιώνει την πραγματικότητα με τη διαμεσολάβηση των τεχνολογικών γκάτζετ.

Καθημερινοί άνθρωποι σε ακραίες καταστάσεις πρωταγωνιστούν στο (...) (Ρουμανία) του Ράντου Ζούντε. Μαύρη κωμωδία και δράμα συνδυάζονται ιδανικά σε ένα φιλμ που εξερευνά τα όρια της ανθρώπινης συμπεριφοράς με άξονα ένα διαζύγιο και θύματα, ένα ανήλικο παιδί και τους γονείς του. Θύματα και θύτες ταυτίζονται και στο (...) (Τουρκία) του Ρεΐς Τσέλικ, ένα δράμα δωματίου, μινιμαλιστικό κι ενίοτε ποιητικό, που σχολιάζει παραδόσεις αγκιστρωμένες στο παρελθόν. Ήρωες της ταινίας είναι ένας 60χρονος – άρτι αποφυλακισθείς - άντρας κι ένα ανήλικο κορίτσι, που εξαναγκάζονται σε γάμο, με απρόβλεπτες συνέπειες.

Η τουρκοελληνική συμπαραγωγή (...) του πρωτοεμφανιζόμενου δημιουργού Εμίν Αλπέρ - που ξεκίνησε την πορεία του από το (...) του 51ου ΦΚΘ και παρουσιάστηκε στα (...) στο 52ο ΦΚΘ – εντρυφεί στην έννοια του εχθρού. Με φόντο την τουρκική επαρχία, εκτυλίσσεται ένα οικογενειακό δράμα, στο οποίο κρυμμένα μυστικά και καταπιεσμένες επιθυμίες οδηγούν στη βία και το έγκλημα. Ο Αλπέρ χρησιμοποιεί το φυσικό τοπίο ως πρωταγωνιστή που επηρεάζει την ψυχοσύνθεση των χαρακτήρων, σε ένα φιλμ που διερευνά με ευφυή τρόπο τα όρια του «εμείς» και του «άλλου».

Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζουν φέτος οι μικρού μήκους ταινίες του τμήματος: Το (...) (Τουρκία) του Λ. Ρεζάν Γεσιλμπάς, με θέμα του το κουρδικό ζήτημα, απέσπασε το Χρυσό Φοίνικα για ταινία μικρού μήκους στο πρόσφατο Φεστιβάλ Καννών. Ο αναγνωρισμένος δημιουργός Αντριάν Σιταρού υπογράφει το (...) (Ρουμανία), μια ταινία για την ηθική και τη συνύπαρξη, όπως καταγράφεται μέσα από τη σχέση των γειτόνων μιας πολυκατοικίας. Η σπονδυλωτή ταινία 30-40-50 (Ρουμανία) των Ρουγκίνα, Περνολοβίτσι και Ραντού, συναντά τη σύγχρονη γυναίκα σε τρεις διαφορετικές περιόδους της ζωής της, η Ιρένα Τζούκιτς- Πραντζιτς εκπροσωπεί επάξια την παράδοση της σχολής κινουμένων σχεδίων του Ζάγκρεμπ, στο (...) (Κροατία), ενώ η παγκοσμιοποίηση διατρέχει τη θεματική του (...) του Μίχα Χοτσεβάρ (Σλοβενία). Τέλος μια ξεχωριστή ταινία για το δημιουργό με πρωταγωνιστή τον ίδιο τον Ζεκί Ντεμιρκουμπούζ παρουσιάζει ο Σερχάτ Καραασλάν στο Musa (Τουρκία).

Το αφιέρωμα στον Κριστιάν Μουντζίου χρηματοδοτείται, μεταξύ άλλων δράσεων του 53ου ΦΚΘ, από την Ευρωπαϊκή Ένωση - Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, στο πλαίσιο του ΠΕΠ Κεντρικής Μακεδονίας 2007-2013.

Ο ΠΥΡΓΟΣ ΤΗΣ ΟΥΡΑΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ:  Ο ΠΥΡΓΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΦΟΡΙΟΥ
Ένα 55λεπτο ντοκιμαντέρ του Αργυρίου Γ. Δαγκίλα, για τον "Πύργο του Προσφορίου" (Ουρανουπόλεως Χαλκιδικής). 

53ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2-11 Νοεμβρίου 2012

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ ΣΕ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΣ

ΑΚΙ ΚΑΟΥΡΙΣΜΑΚΙ – ΜΠΑΧΜΑΝ ΓΚΟΜΠΑΝΤΙ –

ΑΝΤΡΕΑΣ ΝΤΡΕΖΕΝ

Τρεις σπουδαίοι δημιουργοί, από τους πιο αξιόλογους εκφραστές του σύγχρονου ανεξάρτητου κινηματογράφου, έχουν την τιμητική τους στο 53^ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, μέσα από αφιερώματα στο έργο τους: Ο ιδιαίτερα αγαπητός στο ελληνικό σινεφίλ κοινό, φινλανδός σκηνοθέτης Άκι Καουρισμάκι, ο πολυβραβευμένος κουρδικής καταγωγής Μπαχμάν Γκομπαντί από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του νέου ιρανικού σινεμά -, και ο γερμανός Αντρέας Ντρέζεν, ο οποίος έχει προκαλέσει αίσθηση σε διεθνή φεστιβάλ για το ευαίσθητο κριτικό πνεύμα του, θα δώσουν το παρών στη φετινή διοργάνωση.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΑΚΙ ΚΑΟΥΡΙΣΜΑΚΙ

Βαθιά ουμανιστικό, ανεπιτήδευτο και γενναιόδωρο στο θεατή, το σινεμά του Άκι Καουρισμάκι υμνεί με μινιμαλισμό, χιούμορ και νοσταλγία τις ανθρώπινες αξίες, ισορροπώντας εύστροφα ανάμεσα στην κωμωδία και την τραγωδία. Στο 53^ο ΦΚΘ θα προβληθούν οι πιο αντιπροσωπευτικές στιγμές της φιλμογραφίας του σκηνοθέτη, το έργο του οποίου αποκτά ξεχωριστή επικαιρότητα σήμερα. Η ανεργία, η ανέχεια και η οικονομική κρίση σφίγγουν τον κλοιό για τους ήρωες των ταινιών του Καουρισμάκι: όλοι καθημερινοί άνθρωποι, οι φτωχοί και αδύναμοι αυτού του κόσμου, οι οποίοι σε πείσμα των καιρών δεν εγκαταλείπουν ποτέ την ελπίδα.

Χαρακτηριστική είναι η τριλογία του προλεταριάτου – με τις ταινίες (...) (1986), Αριέλ (1988) και (...) (1990) -, όπου ο Καουρισμάκι εξερευνά με κωμικοτραγική διάθεση τη φινλανδική εργατική τάξη: καταδικασμένους αντιήρωες, σε αδιέξοδες δοκιμασίες, έρωτες μετ’ εμποδίων, αλλά και με όνειρα για ένα καλύτερο αύριο. Παρομοίως, στην τριλογία των χαμένων (1996), (2002), (...) (2006) – ο δημιουργός φέρνει στο προσκήνιο τον άνθρωπο του περιθωρίου ο οποίος παρά τις κακοτυχίες του, διαθέτει απρόσμενα αποθέματα θάρρους και αλληλεγγύης.

Παρά την ειρωνική, κυνική όψη του, το σύμπαν του Καουρισμάκι είναι διαποτισμένο από ανθρωπιά και ρομαντισμό. Με καμβά του τον κοινωνικό ρεαλισμό, αφηγείται ιστορίες με χρώματα τολμηρά, ρετρό αναφορές που «σφραγίζουν» τα στυλιζαρισμένα πλάνα του και υπόγεια αίσθηση του χιούμορ. Έτσι, με φόντο την υποβαθμισμένη πλευρά του Ελσίνκι, στο (...) (1983) ο δημιουργός φιλτράρει με τη δική του οπτική το ομώνυμο έργο του Ντοστογιέφσκι, ενώ στο (...) (1992) διασκευάζει τη νουβέλα «(...)» που ενέπνευσε την όπερα του Πουτσίνι. Στην ταινία (...) (1989) χτίζει ένα φαρσικό, σουρεαλιστικό road movie με πρωταγωνιστές τα μέλη της πιο ανορθόδοξης μπάντας του κόσμου, ενώ στο χωρίς διάλογους ασπρόμαυρο (...) (1999) επιστρέφει στην αθωότητα μιας από τις μεγαλύτερες εμμονές του, το βωβό σινεμά. Η πιο πρόσφατη ταινία του Η Χάβρη (2011), μια λυτρωτική ιστορία διάσωσης ενός παράνομου έφηβου αφρικανού μετανάστη, είναι ίσως η πιο αισιόδοξη στιγμή της καριέρας του δημιουργού. Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά και ο ίδιος, μιλώντας εξ ονόματος των ηρώων του: «Όταν πλέον δεν υπάρχει ελπίδα, δεν υπάρχει και λόγος για να είμαστε απαισιόδοξοι».

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΜΠΑΧΜΑΝ ΓΚΟΜΠΑΝΤΙ

Ο Μπαχμάν Γκομπαντί υφαίνει έναν κινηματογράφο που τολμά και θίγει ζητήματα ιστορίας, κουλτούρας, κοινωνικής διαστρωμάτωσης, πολιτικών πεποιθήσεων. Το σινεμά του αποτελεί μια κραυγή για δικαιοσύνη και ελευθερία. Ρεαλισμός και ημιντοκιμαντερίστικα στοιχεία από τη μια πλευρά κι ένα παιχνίδι με το μύθο και το φανταστικό από την άλλη, συνθέτουν έναν πολυεπίπεδο κινηματογράφο, στον οποίον έννοιες όπως ο θάνατος, η ζωή και ο έρωτας αναμετριούνται ταυτόχρονα, όπως συμβαίνει στην ίδια τη ζωή.

Γεννημένος το 1968 στο Μπάνε του Ιρανικού Κουρδιστάν, εργάστηκε στο πλευρό του Αμπάς Κιαροστάμι, ως πρώτος βοηθός του στην ταινία Ο άνεμος θα μας πάρει και το 2000 πραγματοποίησε το ντεμπούτο του μεγάλου μήκους με την ταινία (...), την πρώτη κουρδική ταινία στην ιστορία του ιρανικού σινεμά, η οποία απέσπασε την Χρυσή Κάμερα στο Φεστιβάλ των Καννών. Το 2004, διείσδυσε στην καθημερινότητα μιας ομάδας παιδιών που ζουν σε έναν καταυλισμό Κούρδων προσφύγων, στα σύνορα με το Ιράκ και συλλέγουν νάρκες, παίζοντας μια διαρκή ρώσικη ρουλέτα με το θάνατο ή τον ακρωτηριασμό στην πολυβραβευμένη ταινία (...). Η μουσική, απ’ τις μεγάλες αγάπες του Γκομπαντί, πρωταγωνιστεί στην ταινία του Ημισέληνος (2006), στην οποία ο Μάμο, ένας θρυλικός κούρδος μουσικός που ζει στο Ιράν σχεδιάζει μια τελευταία συναυλία στο ιρανικό Κουρδιστάν. Ο Γκομπαντί στήνει ένα διαφορετικό road movie, ένα οδοιπορικό στο σύγχρονο Ιράν, με οδηγό του την ευαισθησία και ονειρική διάθεση. Μουσική ψυχή έχει και η ταινία του (...) (2009), με φόντο το σημερινό Ιράν, όπου η δυτική μουσική είναι απαγορευμένη. Δυο νέοι παράνομοι μουσικοί που προσπαθούν να φτιάξουν μια μπάντα και να παίξουν στο Λονδίνο, είναι οι ήρωες μιας ταινίας, που αντιμετώπισε την οργή του ιρανικού καθεστώτος, με τη φυλάκιση συντελεστών της ταινίας. Αυτοεξόριστος ο ίδιος ο Γκομπαντί από το 2009, αρχικά στο Ιράκ και στη συνέχεια στην Τουρκία, φέτος επέστρεψε στη μεγάλη οθόνη, με την πρώτη του ταινία στην περίοδο της εξορίας του, το (...). Με πρωταγωνιστές τους Μόνικα Μπελούτσι και Μπεχρούζ Μποσουγκί, η – βασισμένη σε αληθινά γεγονότα - ταινία αφηγείται την ιστορία ενός κούρδου ποιητή που παρέμεινε φυλακισμένος από το ιρανικό καθεστώς για 27 χρόνια, στη διάρκεια των οποίων η οικογένειά του είχε πληροφορηθεί ότι ήταν νεκρός.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΑΝΤΡΕΑΣ ΝΤΡΕΖΕΝ

Από τους πιο ξεχωριστούς εκπροσώπους της νέας γενιάς γερμανών κινηματογραφιστών, o Αντρέας Ντρέζεν επιτυγχάνει στις ταινίες του μια ιδανική σύμπραξη ευφυΐας, ρεαλισμού αλλά και λυρισμού. Στο 53^ο ΦΚΘ θα προβληθούν αντιπροσωπευτικές στιγμές της πορείας του, καθώς και σε πρεμιέρα η τελευταία ταινία του (...), που απέσπασε πέρυσι το βραβείο του τμήματος Ένα Κάποιο Βλέμμα στο φεστιβάλ Καννών.

Γεννημένος το 1963 στην Ανατολική Γερμανία, έχοντας ήδη κάνει μια σειρά ταινιών για τη DEFA, ο Ντρέζεν από το 1992 εργάζεται αδιάλειπτα ως σκηνοθέτης και σεναριογράφος στον κινηματογράφο, την τηλεόραση, το θέατρο και την όπερα. Η «καρδιά» στο σινεμά του είναι δίχως αμφιβολία ο άνθρωπος, μέσα από μικρές καθημερινές ιστορίες διαπροσωπικών σχέσεων που ξαφνιάζουν με τη δύναμη και την ευαισθησία τους. Ο σκηνοθέτης τις καταγράφει από απόσταση, αλλά ταυτόχρονα διεισδύει στον πυρήνα τους, χάρη σε ένα ισορροπημένο μείγμα ακρίβειας και αυτοσχεδιασμού, στοιχείο που ο ίδιος χρησιμοποιεί σταθερά στο ντοκιμαντερίστικης φύσης έργο του. Ο ανθρωποκεντρικός θεματικός άξονας του Ντρέζεν δίνει εν τέλει και το σκηνοθετικό του στίγμα, καθώς ο δημιουργός προσεγγίζει τους χαρακτήρες του με αμέριστη αγάπη, συμπάθεια και ευθύτητα. Οι ήρωές του, άνθρωποι της μεσαίας ή κατώτερης τάξης, βρίσκονται συνήθως σε σημεία-ορόσημα της ζωής τους: ο καρκινοπαθής οικογενειάρχης της ταινίας (...) (2011), η ηλικιωμένη γυναίκα που διχάζεται ανάμεσα στον προβλέψιμο γάμο της κι ένα νέο έρωτα στην ταινία (...) (2008, βραβείο τμήματος Ένα Κάποιο Βλέμμα στο φεστιβάλ Καννών), η παλιά και νέα γενιά ηθοποιών που συγκρούεται και συμφιλιώνεται στο (...) (2009, βραβείο σκηνοθεσίας στο φεστιβάλ Κάρλοβι Βάρι), αλλά και δυο φίλες σε υπαρξιακό και ερωτικό αδιέξοδο στο (...) (2005). Αντιστοίχως, τόσο οι ονειροπόλοι άνθρωποι του περιθωρίου στο φιλμ (...) (1999) όσο και τα παντρεμένα ζευγάρια που βλέπουν τους γάμους τους να καταρρέουν στο (...) (2002), όλοι έχουν ένα βασικό κοινό σημείο επαφής: ζώντας μέσα σε ένα εχθρικό αστικό περιβάλλον, αναζητούν με πάθος την ευτυχία.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΘΟΔΩΡΟΣ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ

53ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ   2 - 11 Νοεμβρίου 2012

«Ζούμε σε μια αβέβαιη εποχή. Ένα τοπίο στην ομίχλη». Θόδωρος Αγγελόπουλος

Το 53^ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (2-11 Νοεμβρίου 2012) αποτίνει φόρο τιμής στο Θόδωρο Αγγελόπουλο, τον δημιουργό που συνδέθηκε στενά με την πορεία και την εξέλιξη του θεσμού, μέσα από ένα αφιέρωμα που επιχειρεί να αναδείξει χαρακτηριστικές πτυχές της προσωπικότητας και του έργου του.

Το αφιέρωμα στηρίζεται σε ένα πλέγμα αλληλοσυμπληρούμενων δράσεων: Θα προβληθούν τρεις ταινίες - σταθμοί στη φιλμογραφία του σκηνοθέτη
- Ο θίασος (1974), Ταξίδι στα Κύθηρα (1984) και Τοπίο στην ομίχλη (1988) - οι οποίες αποτύπωσαν σε εικόνες την ψυχή του αγγελοπουλικού σύμπαντος, ενώ παράλληλα θα πραγματοποιηθεί μια ξεχωριστή συναυλία της Ελένης Καραΐνδρου στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης. Στη συναυλία
– συνδιοργάνωση του ΦΚΘ με την ΚΟΘ – η Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης, υπό τη διεύθυνση του Αλέξανδρου Μυράτ, θα ταξιδέψει το κοινό στις μουσικές των ταινιών του Θόδωρου Αγγελόπουλου που τόσο αγαπήθηκαν, με τη φωνή της Δήμητρας Γαλάνη και τη συμμετοχή του τζαζ τρίο David Lynch, Σταύρου Λάντσια και Γιώτη Κιουρτσόγλου.

Βασικοί συνεργάτες του σκηνοθέτη, οι οποίοι συμπορεύτηκαν μαζί του σε κάθε στάδιο της κινηματογραφικής παραγωγής, θα συμμετάσχουν σε μια ημερίδα που στόχο έχει να παρουσιάσει τον δημιουργό «επί τω έργω» κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας και της υλοποίησης των ταινιών του, αποδίδοντας έτσι μια εκ των έσω οπτική του Θόδωρου Αγγελόπουλου. Στο πλαίσιο του αφιερώματος θα κυκλοφορήσει πλήρης δίγλωσση έκδοση για το σύνολο του έργου του Θόδωρου Αγγελόπουλου.

«Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος είχε πει κάποτε πως ‘’είμαστε καταδικασμένοι να λειτουργούμε με τις εμμονές μας. Δεν κάνουμε παρά μόνο μία ταινία, δεν γράφουμε παρά μόνο ένα βιβλίο’’. Οι εμμονές του, στην πορεία του χρόνου, έγιναν και δικές μας εμμονές. Η ταινία του καταγράφηκε στη συλλογική μνήμη. Το βιβλίο της ζωής του, μένει σε όλους εμάς, ανεκτίμητος θησαυρός, μια παρακαταθήκη από έναν σπουδαίο άνθρωπο και δημιουργό», επισημαίνει ο διευθυντής του ΦΚΘ, Δημήτρης Εϊπίδης.

ΟΙ ΤΑΙΝΙΕΣ

Ο ΘΙΑΣΟΣ (Ελλάδα, 1974-'75, 230’)
Σενάριο - Σκηνοθεσία: Θόδωρος Αγγελόπουλος 
Φωτογραφία: Γιώργος Αρβανίτης
Σκηνικά: Μικές Καραπιπέρης 
Κοστούμια: Γιώργος Πάτσας 
Μουσική: Λουκιανός Κηλαηδόνης (Ακορντεόν: Αντρέας Τσεκούρας).  
Τραγούδι: Ιωάννα Κιουρτσόγλου, Νένα Μεντή, Δημήτρης Καμπερίδης, Κώστας Μεσσάρης. Επιλογή στα τραγούδια και στα κείμενα: Φώτος Λαμπρινός
Μοντάζ: Τάκης Δαυλόπουλος, Γιώργος Τριανταφύλλου 
Ερμηνευτές: Εύα Κοταμανίδου (Ηλέκτρα), Αλίκη Γεωργούλη (Μητέρα), Στράτος Παχής (Πατέρας), Μαρία Βασιλείου (Χρυσόθεμη), Βαγγέλης Καζάν (Αίγισθος), Πέτρος Ζαρκάδης (Ορέστης), Κυριάκος Κατριβάνος (Πυλάδης), Γρηγόρης Ευαγγελάτος (Ποιητής), Γιάννης Φύριος (ακορντεονίστας), Νίνα Παπαζαφειροπούλου (γριά), Αλέξης Μπούμπης (γέρος), Θάνος Γραμμένος, Κώστας Στυλιάρης, Γιώργος Βερλής, Κώστας Μανδήλας, Γιώργος Τσιφός, Ιάκωβος Παϊρίδης, Τάκης Δουκάκος, Μαίρη Ανδροπούλου  
Παραγωγή: Γιώργος Παπαλιός

Περίληψη
Η ταινία ακολουθεί τις περιπέτειες ενός περιοδεύοντος θιάσου στην Ελλάδα από το 1939 μέχρι το 1952, ο οποίος προσπαθεί να παρουσιάσει μια θεατρική παράσταση του βουκολικού δράματος του Περεσιάδη «Γκόλφω, η βοσκοπούλα». Η πολιτική ιστορία της Ελλάδας και η ιδιωτική των μελών του θιάσου, (που είναι ταυτόχρονα και μέλη της ίδιας οικογένειας) πλέκονται αξεδιάλυτα. Από τη μία παρακολουθούμε τις τελευταίες μέρες της δικτατορίας του Μεταξά, την έναρξη του πολέμου, την ιταλική εισβολή, τη γερμανική κατοχή, την Απελευθέρωση, την άφιξη των συμμάχων (Άγγλων αρχικά και Αμερικανών στη συνέχεια), την καταπίεση των «αριστερών» αγωνιστών και τον αιματηρό εμφύλιο πόλεμο, μέχρι τις εκλογές του 1952 όπου κυριαρχούν οι δυνάμεις της Δεξιάς. Από την άλλη, οι περιπέτειες της οικογένειας του Ορέστη, της αδελφής του, του πατέρα του, της μητέρας του και του εραστή της, παραπέμπουν στον κεντρικό πυρήνα του μύθου των Ατρειδών. Ο πατέρας εκτελείται από τους Γερμανούς, μετά την προδοτική καταγγελία του εραστή της μητέρας, κι ο Ορέστης, αντάρτης της Αριστεράς, με τη συνεργασία της αδελφής, θα σκοτώσει επί σκηνής τη μητέρα του και τον εραστή της, για να έρθει και η δική του εκτέλεση κατά τη διάρκεια των εκκαθαρίσεων που ακολούθησαν τη γενική καταστολή του ανταρτικού κατά τον Εμφύλιο. Το κεντρικό πρόσωπο της ταινίας είναι η μεγάλη αδελφή (εκείνη που, κατά το σχήμα του μύθου, θα ήταν η Ηλέκτρα), η μόνη της οικογένειας που, μετά τα δεκατρία χρόνια Ιστορίας τα οποία πραγματεύεται η ταινία, μένει ως το τέλος και φροντίζει τον μικρό Ορέστη, το γιο της μικρής αδελφής που έχει παντρευτεί έναν αμερικανό αξιωματικό. Η χρονολογική κατασκευή της ταινίας, περίπλοκη και πολύπλοκη, κτίζεται με διαρκείς χρονικούς ελιγμούς και συνεχείς εναλλαγές εποχών. Η ταινία αρχίζει το 1952 και τελειώνει το 1939 μ' ένα πανομοιότυπο πλάνο.

ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΚΥΘΗΡΑ (Ελλάδα, 1984, 137΄)
Σενάριο - Σκηνοθεσία: Θόδωρος Αγγελόπουλος. 
Συνεργασία στο σενάριο: Θανάσης Βαλτινός,  Τονίνο Γκουέρα
Φωτογραφία: Γιώργος Αρβανίτης 
Μοντάζ: Γιώργος Τριανταφύλλου 
Σκηνικά: Μικές Καραπιπέρης 
Κοστούμια: Γιώργος Ζιάκας 
Μουσική: Ελένη Καραϊνδρου 
Ερμηνευτές: Μάνος Κατράκης (γέρος), Μαίρη Χρονοπούλου (Βούλα), Διονύσης Παπαγιαννόπουλος (Αντώνης), Δώρα Βολανάκη (γριά), Τζούλιο Μπρόγκι (Αλέξανδρος), Γιώργος Νέζος (Παναγιώτης), Αθηνόδωρος Προύσαλης (μοίραρχος), Μιχάλης Γιαννάτος (λιμενάρχης), Άκης Καρέγλης (Σπύρος), Βασίλης Τσάγκλος (πρόεδρος λιμενεργατών), Δέσποινα Γερουλάνου (γυναίκα του Αλέξανδρου)  
Παραγωγή: Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου (ΕΚΚ), ZDF, Κανάλι 4, RAI, ET1

Περίληψη
Ένας σκηνοθέτης, κουρασμένος απ' τις μυθοπλασίες, αναζητά μια ιστορία ουσιαστική και προσκολλάται σ' έναν γέρο που πουλάει λεβάντες στο δρόμο: τον Σπύρο, έναν πρώην κομμουνιστή, εξόριστο στην Τασκένδη, που έχει επιστρέψει στην πατρίδα μετά από 32 χρόνια εξορία. Στο χωριό του, που το είχε υπερασπιστεί κατά τη διάρκεια του πολέμου, γίνεται μάρτυρας ενός ξεπουλήματος της γης και των ιδεών, και προσπαθεί να το αποτρέψει. Ωστόσο, δεν μπορεί να συμπλεύσει με την πραγματικότητα που συναντά. Απομονώνεται. Μόνο η γυναίκα του, πιστή και υπομονετική Πηνελόπη, τον ακολουθεί μέχρι το τέλος, μέχρι το τελευταίο του ταξίδι.

ΤΟΠΙΟ ΣΤΗΝ ΟΜΙΧΛΗ (Ελλάδα, 1988, 125’)
Σενάριο - Σκηνοθεσία: Θόδωρος Αγγελόπουλος. 
Συνεργασία στο σενάριο: Tονίνο Γκουέρα, Θανάσης Βαλτινός  
Φωτογραφία: Γιώργος Αρβανίτης
Σκηνικά: Μικές Καραπιπέρης 
Κοστούμια: Αναστασία Αρσένη 
Μουσική: Ελένη Καραΐνδρου 
Ερμηνευτές: Τάνια Παλαιολόγου (Βούλα), Μιχάλης Ζέκε (Αλέξανδρος), Στράτος Τζώρτζογλου (Ορέστης), Δημήτρης Καμπερίδης (θείος των παιδιών), Βασίλης Κολοβός (φορτηγατζής), Γεράσιμος Σκιαδαρέσης (στρατιώτης), Κώστας Τσαπέκος, Αντρέας Βαρούχας, Νάντια Μουρούζη, Σωκράτης Αλαφούζος, Ηλίας Λογοθέτης, Νίκος Κούρος, Βάσια Παναγοπούλου, Παναγιώτης Μποτίνης, Τούλα Σταθοπούλου, Εύα Κοταμανίδου, Αλίκη Γεωργούλη, Βαγγέλης Καζάν, Κυριάκος Κατριβάνος, Νίνα Παπαζαφειροπούλου, Γρηγόρης Ευαγγελάτος, Στράτος Παχής, Χριστόφορος Κ. Νέζερ, Γιάννης Φύριος  
Παραγωγή: S.E.P.T. (Paris), Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου (ΕΚΚ), ET-1, Θόδωρος Αγγελόπουλος. 
Διεύθυνση παραγωγής: Αιμίλιος Κονιτσιώτης, Ντομινίκ Τουσέντ.

Περίληψη
Η Βούλα κι ο Αλέξανδρος είναι δυο παιδιά, αδέλφια, που ο πατέρας τους δουλεύει μετανάστης στη Γερμανία. Αυτή, τουλάχιστον, είναι η απάντηση που τους δίνει η μητέρα τους όταν εκείνα τον αναζητούν. Μια μέρα, επιβιβάζονται σ' ένα τρένο που νομίζουν ότι θα τους μεταφέρει στη Γερμανία. Το ταξίδι τους δε φαίνεται να πραγματοποιείται. Ο προορισμός απομακρύνεται όσο τα παιδιά εμπλέκονται σε μια διαρκή αντιπαράθεση με την πραγματικότητα, που τους «καθυστερεί» σε διάφορους ενδιάμεσους σταθμούς κατά μήκος της χώρας. Μετά από μια σκληρή περιπλάνηση στη ζωή και την ενηλικίωση, θα φτάσουν σ' εκείνο το σύνορο, πέρα απ' το οποίο πιστεύουν ότι θα βρουν τελικά έναν πατέρα, που αντιπροσωπεύει γι' αυτά μια ελπίδα. Αν, μετά την έρημη και παρακμασμένη χώρα που διέτρεξαν, υπάρχει η «Γερμανία» πέρα απ' αυτό το σύνορο, τότε υπάρχει ελπίδα τα παιδιά να βρουν μόνα τους το δρόμο για να βγουν απ΄ τον δικό μας χαοτικό κόσμο.